Dalie bywają uznawane za kapryśne i wymagające: w naszym klimacie nie zimują w gruncie i potrzebują regularnego nawożenia, by obficie kwitnąć. Mimo tych pozornych wad, wielu ogrodników nie wyobraża sobie bez nich rabat – wzbudzają zachwyt i wprowadzają do ogrodu czyste piękno. Dowiedz się, jak sadzić dalie i jak o nie dbać, aby przez całe lato bajecznie kwitły.
Kiedy sadzić dalie?
Choć ogrodnicy spragnieni prac na rabatach chcieliby działać w ogrodzie już w marcu, na sadzenie dalii jest jeszcze stanowczo za wcześnie. To rośliny wybitnie ciepłolubne – nawet niewielki przymrozek może nieodwracalnie uszkodzić karpy i pędy, co sprawi, że zmarnieją i nie zakwitną.
Kiedy więc sadzić georginie? Najbezpieczniejszym terminem jest druga połowa maja po tzw. „zimnej Zośce” (albo „zimnych ogrodnikach”). W niektórych regionach Polski można zaryzykować i zrobić to nieco wcześniej – przedtem jednak koniecznie należy sprawdzić pogodę długoterminową. Jeśli uprawiasz dalie w donicach, możesz posadzić karpy wcześniej i na chłodniejsze noce wnosić do domu albo szklarni.
Jak sadzić dalie – do gruntu czy do donic?
Dalie są bardzo uniwersalnymi roślinami – wspaniale rosną w gruncie, ale z powodzeniem można uprawiać je również w donicach. Mogą być wówczas ozdobą tarasu, balkonu czy wejścia do domu. Miniaturowe odmiany dalii można posadzić do mniejszych doniczek i wykorzystać jako ozdobę stołu.
Jeśli zdecydujesz się na uprawę w pojemnikach, musisz pamiętać o kilku kwestiach:
- wybierz odpowiedni rozmiar donic – dalie potrafią rozrosnąć się do naprawdę sporych rozmiarów,
- pamiętaj o częstym podlewaniu – donice szybko przesychają (szczególnie w upalne dni), dlatego latem kontroluj wilgotność podłoża codziennie,
- używaj nawozów – dalie rosnące w donicach nie mogą czerpać składników odżywczych z gleby, dlatego szczególnie potrzebują wsparcia w tej kwestii.
„Podpędzanie” dalii – sposób na wcześniejsze kwitnienie
Dalie posadzone do gruntu zaczynają kwitnąć w lipcu i trwa to do pierwszych przymrozków. Jeśli jednak chcesz cieszyć się kwiatami już w czerwcu, znamy na to sposób. Mowa o tzw. „podpędzaniu” albo przyspieszaniu karp. Polega to na wcześniejszym posadzeniu karp do donic i trzymaniu ich w jasnym, ciepłym pomieszczeniu – tam, gdzie temperatura wynosi minimum 15°C. Zwykle robi się to pod koniec marca/na początku kwietnia. Dzięki temu, gdy przyjdzie czas sadzenia do gruntu, karpy będą miały już wyrośnięte pędy, a to spowoduje, że zakwitną prawie miesiąc wcześniej niż te posadzone wprost do gruntu!
Jak sadzić dalie krok po kroku?
Sadzenie dalii nie jest trudne – poradzi sobie z nim nawet początkujący ogrodnik. Najważniejsze jest zapewnienie im żyznego podłoża i słonecznego stanowiska. Georginie uwielbiają słońce – najpiękniej kwitną w miejscach, do których promienie słoneczne docierają przez większość dnia.
Jak sadzić dalie krok po kroku?
- Wykop dołki o głębokości około 10 cm – po włożeniu karpy nad ziemię powinien wystawać tylko kawałek zeszłorocznego pędu. Jeśli ziemia w Twoim ogrodzie jest słabej jakości, wykop głębsze doły, a na ich dno wysyp kompost albo dobre podłoże.
- W dołkach delikatnie poukładaj karpy dalii – duże odmiany sadź co 40 cm, mniejsze co 25 cm.
- Przysyp bulwy ziemią i obficie podlej wodą.
Uwaga – jeśli masz karpy z zeszłego roku, przed posadzeniem sprawdź, jak przetrwały zimę. Te, które są miękkie, rozpadające się w rękach albo spleśniałe nie nadają się do sadzenia.
Jak i czym nawozić dalie?
Dalie to „żarłoczne” rośliny, które intensywnie rosną i długo kwitną, dlatego potrzebują regularnego wspomagania nawozem. Brak składników pokarmowych spowoduje, że ich kwitnienie będzie bardzo mizerne, a one same staną się bardziej podatne na choroby. Jak odżywiać dalie, aby przez cały sezon obsypywały się kwiatami?
- Już przy sadzeniu zadbaj o żyzne podłoże – umożliwi ono karpom dobry start. Jeśli sadzisz dalie w donicach, nie korzystaj z zeszłorocznej ziemi – koniecznie zastosuj świeże podłoże.
- Pierwsze nawożenie przeprowadź po około 30 dniach od posadzenia bulw – na etapie wzrostu dalie potrzebują nawozu z większą ilością azotu, który wspiera rozwój liści.
- Kolejne nawożenie zaplanuj, gdy rośliny zaczną kwitnąć – zastosuj wówczas nawozy z przewagą fosforu i potasu, które wspomagają kwitnienie. Naturalne nawozy płynne stosuj co około 2 tygodnie.
Czym nawozić dalie? Najbezpieczniejsze dla roślin i dla środowiska są nawozy naturalne – kompost (nazywany czarnym złotem ogrodników), biohumus, dobrze rozłożony obornik albo nawozy organiczne w płynie.
Niektórzy ogrodnicy korzystają również z nawozów mineralnych, czyli sztucznych – jednak ich stosowanie nie pozostaje bez wpływu na glebę. Staje się ona mniej „żywa” i bardziej zależna od kolejnych dawek nawozu. Niewłaściwie stosowane nawozy mineralne mogą również spalić karpy dalii – ich nadmiar albo zbyt duże stężenie przestają sprzyjać rozwojowi rośliny, ale powodują jej zamieranie. Jeśli zdecydujesz się na nawóz mineralny, stosuj go zgodnie z zaleceniami producenta.
Co zrobić, aby dalia miała jak najwięcej kwiatów?
Żyzne podłoże, dużo słońca i regularne nawożenie to podstawy, które sprawią, że Twoje dalie będą pięknie kwitły. Jeśli jednak chcesz, aby kwiatów było naprawdę dużo, jest na to jeszcze jeden sposób: uszczykiwanie pędów. To prosty zabieg, który należy przeprowadzić, gdy karpa zacznie wypuszczać pierwsze pędy. Po 3-4 tygodniach od posadzenia dalii ścina się wierzchołki pędów, aby roślina się rozkrzewiła. To spowoduje, że pięknie się rozrośnie i będzie miała mnóstwo kwiatów. A gdy dalie zaczną kwitnąć, pamiętaj o ścinaniu przekwitłych kwiatów – to pobudza roślinę do wydawania kolejnych.
Najpiękniejsze odmiany dalii – inspiracje
Jakie dalie wybrać do ogrodu? Czym kierować się przy zakupie karp? Odpowiedź jest prosta: sercem! Trudno jednogłośnie wybrać najpiękniejszą odmianę, gdyż jest ich po prostu ogrom, a każda tak samo zachwycająca. Do klasycznych i uwielbianych przez ogrodników odmian należy na przykład Cafe Au Lait – elegancka, majestatyczna odmiana w kolorze lekko zaróżowionej kawy z mlekiem. Dużym zainteresowaniem cieszą się urokliwe dalie pomponowe, np. Frank Holmes czy Small World – ułożenie ich płatków przypomina niezwykle precyzyjną układankę. Najbardziej spektakularne są dalie, których kwiaty mają średnicę nawet 25 cm – do takich odmian należy na przykład kremowobiała Fleurel. Wystarczy kilka takich karp, aby ogród zamienił się w magiczne miejsce.


